{"id":24945,"date":"2026-02-02T14:01:13","date_gmt":"2026-02-02T14:01:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945"},"modified":"2026-02-02T14:01:13","modified_gmt":"2026-02-02T14:01:13","slug":"monedha-te-probusit-me-origjine-ilire-te-gjetura-ne-kosove","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945","title":{"rendered":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb"},"content":{"rendered":"\n    <div class=\"xs_social_share_widget xs_share_url before_content \t\tmain_content  wslu-style-2 wslu-share-box-shaped wslu-fill-colored wslu-share-m-5 wslu-none wslu-share-vertical wslu-theme-font-no wslu-main_content\">\n\n\t\t\n        <ul>\n\t\t\t        <\/ul>\n    <\/div> \n<p>Marcus Aurelius Probus ishte nj\u00eb nd\u00ebr perandor\u00ebt romak\u00eb m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm me origjin\u00eb ilire, monedhat e t\u00eb cilit jan\u00eb gjetur n\u00eb lokalitete t\u00eb ndryshme anemban\u00eb Kosov\u00ebs. Ato paraqesin dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr studimin e historis\u00eb, ekonomis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb tjera t\u00eb Dardanis\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, pjes\u00eb e t\u00eb cil\u00ebs ishte Dardania pas pushtimit romak dhe p\u00ebr rolin e kontributin e ilir\u00ebve n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj perandorie<br \/>\nQysh nga shekujt e par\u00eb t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, Iliriku kishte qen\u00eb rajoni kryesor p\u00ebr rekrutimin e forcave t\u00eb reja p\u00ebr ushtri romake, posa\u00e7\u00ebrisht p\u00ebr nj\u00ebsitet e stacionuara n\u00eb provincat danubiane.<\/p>\n<p>Pos ushtar\u00ebve, trojet ilire kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb edhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm perandor\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb udh\u00ebhequr me sukses Perandorin\u00eb Romake, posa\u00e7\u00ebrisht gjat\u00eb krizave t\u00eb cilat e kishin kapluar Perandorin\u00eb n\u00eb shekullin III t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs koh\u00eb ata kishin arritur t\u2019i p\u00ebrfundojn\u00eb luft\u00ebrat civile, t\u00eb zgjidhin krizat e cekura, ta stabilizojn\u00eb gjendjen politike, ekonomike e ushtarake n\u00eb Perandori dhe kishin vazhduar drejtimin e saj deri n\u00eb gjysm\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb shekullit VI t\u00eb er\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, n\u00eb Danub dhe rreth tij ishin vendosur 12 legjione me nga 6000 ushtar\u00eb si dhe disa mij\u00eb ushtar\u00eb t\u00eb nj\u00ebsiteve p\u00ebrcjell\u00ebse ndihm\u00ebse, dhe p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtij koncentrimi t\u00eb madh t\u00eb legjioneve ushtria kishte fituar fuqi e ndikim tejet t\u00eb madh saq\u00eb kishte mund\u00ebsi t\u2019i vendos\u00eb dhe t\u2019i p\u00ebrmbys\u00eb ose edhe t\u2019i vras\u00eb perandor\u00ebt sipas d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb gjeneral\u00ebve.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e perandor\u00ebve romak\u00eb dallohen perandor\u00ebt vijues me origjin\u00eb ilire t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella dhe kan\u00eb nd\u00ebrruar kahet e historis\u00eb s\u00eb Perandoris\u00eb Romake e n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb asaj bot\u00ebrore: Trajanus Decius (249 &#8211; 251, perandor me origjin\u00eb ilire por i zgjedhur nga shtresa senatoriale), Hostilianus (251), Claudius II Gothicus (268 &#8211; 270) me t\u00eb cilin faktikisht fillon periudha e forcimit t\u00eb perandor\u00ebve me origjin\u00eb ilire, Quintillus (270), Aurelianus (270 &#8211; 278) i njohur si Restitutor Orbis -Rind\u00ebrtues i Bot\u00ebs, Probus (276 &#8211; 282, i cili i p\u00ebrfundoi luft\u00ebrat civile), Diocletianus (284 -305, reformues i Perandoris\u00eb dhe themelues i Tetrarkis\u00eb)), Maximianus Herculius (286 &#8211; 305), Constantinus I (Kostandini i Madh, 306-337, i cili e legalizoi krishterimin dhe e themeloi Kostandinopoj\u00ebn), Constantius II (337 &#8211; 361), Jovianus (363 &#8211; 364), Valentinianus I (364 &#8211; 375) dhe Valens (364 &#8211; 378) dy v\u00ebllez\u00ebr nga Cibalae (Vinkovci n\u00eb Kroaci) t\u00eb cil\u00ebt i sunduan nj\u00ebkoh\u00ebsisht dy pjes\u00ebt e ndara t\u00eb Perandoris\u00eb, Gratianus (375 &#8211; 383), Valentinianus II (375 &#8211; 392), Marcianus (450 &#8211; 457), Anastasius I (491 -518, i lindur n\u00eb Dyrrachium-Durr\u00ebs, me t\u00eb cilin fillon epoka e monedhave bizantine), Justinus I (518 &#8211; 527),  Justinianus I (527 &#8211; 565, i quajtur edhe Justiniani i Madh) i njohur p\u00ebr reforma juridike dhe \u201cCorpus Juris Civilis\u201d si dhe p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Dardanis\u00eb pas t\u00ebrmetit t\u00eb vitit 528 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, dhe nipi dhe trash\u00ebgimtari i tij Justinus II (565 &#8211; 578).<\/p>\n<p>K\u00ebta perandor\u00eb ilir\u00eb, t\u00eb njohur n\u00eb histori me nofk\u00ebn \u201cIllyriciani\u201d, vinin nga shtresat e ul\u00ebta t\u00eb popullat\u00ebs ilire, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrmes karrier\u00ebs n\u00eb ushtri romake arrinin poste t\u00eb ndryshme ushtarake e administrative deri te posti i perandorit t\u00eb Perandoris\u00eb m\u00eb t\u00eb famshme n\u00eb histori. T\u00eb gjith\u00eb k\u00ebta kishin qen\u00eb t\u00eb lindur n\u00eb Sirmium (Mitrovic\u00eb e Sremit, Serbi), Cibalae (Vinkovci, Kroaci), n\u00eb Naissus (Nish), Scupi (Shkup, Maqedoni e Veriut), Dyrrachium (Durr\u00ebs, Shqip\u00ebri)  dhe n\u00eb disa vendbanime t\u00eb tjera t\u00eb Ilirikut.<\/p>\n<p>Kush ishin \u201cIllyriciani\u201d?<\/p>\n<p>Perandor\u00ebt me origjin\u00eb ilire \u201cIllyriciani\u201d (t\u00eb njohur n\u00eb literatur\u00ebn profesionale edhe si \u201cIllyrian Blooded Roman Emperors\u201d) ishin nj\u00eb grup perandor\u00ebsh romak\u00eb nga trevat e Iliris\u00eb (lat. Illyricum) n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb sunduar gjat\u00eb krizave ushtarake, politike e ekonomike t\u00eb cilat e dridhnin Perandorin\u00eb gjat\u00eb shekullit III t\u00eb er\u00ebs son\u00eb. K\u00ebta perandor\u00eb origjin\u00ebn e kishin nga shtresat e ul\u00ebta t\u00eb popullsis\u00eb ilire dhe ishin ngritur n\u00eb shoq\u00ebri duke sh\u00ebrbyer n\u00eb ushtri romake n\u00eb fillim si ushtar\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, duke p\u00ebrparuar pastaj p\u00ebrmes gradave t\u00eb n\u00ebnoficer\u00ebve e oficer\u00ebve. Karriera ushtarake u mund\u00ebsonte arritjen e  posteve t\u00eb ndryshme t\u00eb nderit, t\u00eb atyre udh\u00ebheq\u00ebse ushtarake dhe administrative e madje edhe  postin e perandorit t\u00eb shtetit romak.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb shekullit III t\u00eb er\u00ebs son\u00eb gjeneral\u00ebt me origjin\u00eb ilire kishin krijuar nj\u00eb kast\u00eb t\u00eb fuqishme n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ushtris\u00eb s\u00eb Perandoris\u00eb Romake e cila diktonte politik\u00ebn shtet\u00ebrore duke vendosur e duke shkarkuar perandor\u00ebt. Ata njiheshin edhe si \u201cperandor\u00eb t\u00eb kazermave\u201d.<\/p>\n<p>Rrethanat shoq\u00ebrore t\u00eb ngritjes dhe fuqizimit t\u00eb perandor\u00ebve romak\u00eb me origjin\u00eb ilire<\/p>\n<p>P\u00ebrparimin shoq\u00ebror t\u00eb k\u00ebtyre provincial\u00ebve e kishte leht\u00ebsuar nj\u00eb ndryshim i madh dhe i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb politik\u00ebn perandorake nga koha e perandorit Gallienus (253-268) e tutje, kur postet e larta nuk plot\u00ebsoheshin m\u00eb ekskluzivisht nga radh\u00ebt e senator\u00ebve ushtarak\u00eb me origjin\u00eb romake por iu hapen dyert ushtarak\u00ebve me origjin\u00eb ilire, gj\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ata e kishin shfryt\u00ebzuar me sukses.<\/p>\n<p>Perandori Probus (Imperator Caesar Marcus Aurelius Probus Augustus, 276-282) ishte nj\u00ebri nga perandor\u00ebt e shquar e t\u00eb suksessh\u00ebm. Ishte i lindur n\u00eb Sirmium t\u00eb Panonis\u00eb. Ka sunduar prej qershorit t\u00eb vitit 276 deri n\u00eb vrasjen e tij nga ushtar\u00ebt e rebeluar gjat\u00eb p\u00ebrgatitjeve p\u00ebr luft\u00eb kund\u00ebr persian\u00ebve n\u00eb shtator t\u00eb vitit 282 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>Si edhe shum\u00eb perandor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, edhe Probus kishte kaluar rrug\u00ebn e mundimshme p\u00ebrmes  karrier\u00ebs ushtarake duke filluar nga ushtari i thjesht\u00eb. Gjat\u00eb koh\u00ebs relativisht t\u00eb shkurt\u00ebr sa ishte n\u00eb krye t\u00eb Perandoris\u00eb romake, Probus kishte arritur ta siguroj\u00eb p\u00ebrparimin e mbar\u00eb Perandoris\u00eb dhe t\u2019i mbroj\u00eb me sukses kufijt\u00eb e jasht\u00ebm t\u00eb Perandoris\u00eb nga sulmet barbare.<\/p>\n<p>Medaljoni reprezentativ i perandorit Probus nga Ulpiana<\/p>\n<p>Nga periudha e sundimit t\u00eb tij n\u00eb territorin e Kosov\u00ebs jan\u00eb gjetur disa monedha n\u00eb mesin e t\u00eb cilave dallohet medaljoni i rrall\u00eb i tij reprezentativ i gjetur n\u00eb Ulpian\u00eb i cili ishte pjes\u00eb e koleksionit numizmatik t\u00eb Muzeut t\u00eb Kosov\u00ebs prej nga \u00ebsht\u00eb i pla\u00e7kitur n\u00eb vitin 1998. Medaljoni \u00ebsht\u00eb i punuar prej bronzi, me madh\u00ebsi 43 mm, me trash\u00ebsi 5 mm dhe me pesh\u00eb 42,15 gr. dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb mir\u00eb i ruajtur.<\/p>\n<p>Fjala medaljon rrjedh nga gjuha fr\u00ebnge (medaille, medaillon) dhe n\u00ebnkupton vep\u00ebr artistike n\u00eb trajt\u00eb pllake t\u00eb rrumbullak\u00ebt ose ovale me paraqitje figurale (zakonisht bust-portret) n\u00eb reliev. Medaljonet za\u00adko\u00adnisht punoheshin p\u00ebr nder t\u00eb ndonj\u00eb personi t\u00eb caktuar, por p\u00ebrdoreshin edhe si dekorata q\u00eb  u jepeshin ushtarak\u00ebve ose civil\u00ebve t\u00eb merituar.<\/p>\n<p>P\u00ebrkund\u00ebr faktit q\u00eb ky medaljon nuk ka vler\u00eb nominale as valutore dhe \u00ebsht\u00eb emetuar n\u00eb num\u00ebr t\u00eb kufizuar ekzemplar\u00ebsh, ai hyn n\u00eb kategori numizmatike.<\/p>\n<p>N\u00eb avers t\u00eb medaljonit  jan\u00eb dy portrete: e perandorit Probus dhe e hyjit Jupiter me kurora dafine n\u00eb kok\u00eb, t\u00eb kthyera majtas. Perandori \u00ebsht\u00eb i paraqitur i veshur me armatur\u00eb ushtarake dhe me skept\u00ebr n\u00eb dor\u00ebn e majt\u00eb. Rreth portreteve \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: IOM CONSERVATORI PROBI AVGUSTI-Iovi Optimo Maxi\u00admo Conservatori Probi Augusti.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn e reversit \u00ebsht\u00eb paraqitja e perandorit Probus t\u00eb veshur me veshje ush\u00adtarake mbi kal\u00eb, e pas tij \u00ebsht\u00eb hyjnesha e fitores Victoria (Viktoria) me krah\u00eb t\u00eb hapur me deg\u00eb palme n\u00eb dor\u00eb t\u00eb majt\u00eb dhe me kuror\u00eb dafine n\u00eb dor\u00eb t\u00eb djatht\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn e kuror\u00ebzon perandorin. Para perandorit jan\u00eb t\u00eb vendosura arm\u00ebt e rr\u00ebmbyera nga armiku i mposhtur dhe nj\u00eb luft\u00ebtar got i z\u00ebn\u00eb rob, i ulur me duar t\u00eb lidhura.<\/p>\n<p>Rreth figurave jan\u00eb dy pjes\u00eb t\u00eb mbishkrimit: VIRTVS AVG, Virtus Augusti-virtyti i perandorit, dhe TRIVMFVM GOTTHICVM, Triumfum Gotthicum-triumfi p\u00ebr fitoren mbi got\u00ebt.<\/p>\n<p>Medaljoni p\u00ebrmban skenat e deifikimit (hyjnizimit) t\u00eb perandorit Prob dhe t\u00eb triumfit t\u00eb tij ushtarak mbi got\u00ebt t\u00eb vitit 278 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb, \u00ebsht\u00eb i punuar n\u00eb reliev t\u00eb lart\u00eb, nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb i prer\u00eb n\u00eb pun\u00ebtorin\u00eb monedh\u00eb\u00adpre\u00adr\u00ebse n\u00eb Siscia n\u00eb Panoni (Sisaku i sot\u00ebm n\u00eb Kroaci), e cila ka g\u00ebzuar trajtim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nga ana e perandorit me rastin e fitores s\u00eb perandorit Probus kund\u00ebr got\u00ebve n\u00eb Panoni n\u00eb vitin 278.<\/p>\n<p>Monedhat e tjera t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb<\/p>\n<p>Pos k\u00ebtij medaljoni, n\u00eb territorin e Kosov\u00ebs s\u00eb sotme jan\u00eb gjetur edhe disa monedha t\u00eb tjera prej argjendi e bronzi t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb perandorit Probus.<\/p>\n<p>&#8211;         Monedha e llojit antoninianus prej argjendi i koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb perandorit Probus me madh\u00ebsi 19 mm.          <\/p>\n<p>N\u00eb avers \u00ebsht\u00eb portreti i majt\u00eb i perandorit me p\u00ebrkrenare n\u00eb form\u00eb rrezesh n\u00eb kok\u00eb dhe me mburoj\u00eb e hesht\u00eb n\u00eb duar dhe rreth tij mbishkrimi: IMP C M AVR PROBVS PF AVG (Imperator Caesar Marcus Aurelius Probus Pius Felix Augustus &#8211; Perandori Caesar Marcus Aurelius Probus, i devotsh\u00ebm dhe fatlum).<\/p>\n<p>N\u00eb revers, n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb, \u00ebsht\u00eb  figura e hyjnesh\u00ebs Concordia (Konkordia) duke ia dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebn perandorit, i cili q\u00ebndron n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb me shtiz\u00eb n\u00eb dor\u00eb. Rreth k\u00ebsaj skene \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: CONCORDIA MILITVM (harmonia me ushtri).<\/p>\n<p>N\u00eb ekserg (segment) \u00ebsht\u00eb shenja: XXI\ua78d e cila tregon q\u00eb monedha \u00ebsht\u00eb prer\u00eb n\u00eb pun\u00ebtorin\u00eb monedh\u00ebprer\u00ebse n\u00eb Siscia (Sisaku n\u00eb Kroaci) mes viteve 276 \u2013 282 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb. \u00cbsht\u00eb gjetur n\u00eb rajon t\u00eb Ferizajt.  <\/p>\n<p>&#8211;         Antoninianus prej legur\u00ebs s\u00eb bronzit dhe argjendit i koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb perandorit Probus me madh\u00ebsi 23 mm dhe me pesh\u00eb prej 3,49 gr.<\/p>\n<p>N\u00eb avers \u00ebsht\u00eb portreti i majt\u00eb i perandorit me p\u00ebrkrenare n\u00eb kok\u00eb dhe rreth tij mbishkrimi: IMP C M AVR PROBVS PF AVG (Imperator Caesar Marcus Aurelius Probus Pius Felix- Perandori Caesar Marcus Aurelius Probus, i devotsh\u00ebm dhe fatlum).<\/p>\n<p>N\u00eb revers \u00ebsht\u00eb perandori mbi kal\u00eb i kthyer n\u00eb t\u00eb majt\u00eb e para tij gjendet robi i luft\u00ebs i ulur me duar t\u00eb lidhura pas shpine. Rreth k\u00ebsaj skene \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: VIRTVS PROBI AVG (Virtus Probi Augusti-guximi, trim\u00ebria e perandorit Probus).<\/p>\n<p>N\u00eb ekserg (segment) \u00ebsht\u00eb shenja: XXI e cila tregon p\u00ebrb\u00ebrjen e materialit prej t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb prer\u00eb monedha, respektivisht raportin 20:1 bronz dhe argjend, nd\u00ebrsa shenja MC (Moneta Cyzicus) sh\u00ebnon pun\u00ebtorin\u00eb monedh\u00ebprer\u00ebse  Cyzicus (n\u00eb Mysia, sot Kapudag n\u00eb Turqi).<\/p>\n<p>Monedha \u00ebsht\u00eb prer\u00eb n\u00eb Cyzicus, Mysia (sot Kapudag n\u00eb Turqi) mes viteve 276-282. Nuk ka t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr vendzbulimin e monedh\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8211;         Antoninianus prej legur\u00ebs bakri e argjendi i koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb perandorit Probus me madh\u00ebsi 4,93 mm dhe me pesh\u00eb prej 21,8 gr.<\/p>\n<p>N\u00eb avers \u00ebsht\u00eb portreti i djatht\u00eb i perandorit me kuror\u00eb n\u00eb form\u00eb rrezesh n\u00eb kok\u00eb, i veshur me armatur\u00eb ushtarake, e rreth tij \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: IMP PROBVS PF AVG (Imperator Probus Pius Felix &#8211; Perandori Probus, i devotsh\u00ebm dhe fatlum)<\/p>\n<p>N\u00eb revers \u00ebsht\u00eb hyjnesha Securitas (Sekuritas), e kthyer n\u00eb an\u00ebn e majt\u00eb me k\u00ebmb\u00eb t\u00eb kryq\u00ebzuara duke u mb\u00ebshtetur me dor\u00eb t\u00eb majt\u00eb n\u00eb nj\u00eb shtyll\u00eb, nd\u00ebrsa dor\u00ebn e djatht\u00eb e ka t\u00eb ngritur n\u00eb lart\u00ebsi t\u00eb kok\u00ebs. Rreth saj \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: SECVRIT PERP (Securitas Perpetua \u2013 siguri e p\u00ebrhershme).<\/p>\n<p>N\u00eb ekserg \u00ebsht\u00eb shenja: \u0393 XXI e cila tregon p\u00ebrb\u00ebrjen e materialit prej t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb prer\u00eb monedha, respektivisht raportin 20:1 bronz dhe argjend.<\/p>\n<p>Monedha \u00ebsht\u00eb prer\u00eb mes viteve 277-282 n\u00eb Ticinum (Pavia, Itali).<\/p>\n<p>Nuk ka t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr vendzbulimin e monedh\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8211;         Antoninianus prej bronzi t\u00eb mb\u00ebshtjell\u00eb me argjend i perandorit Probus (277-282) me madh\u00ebsi 22,5 mm dhe me pesh\u00eb prej 2,2 gr.<\/p>\n<p>N\u00eb avers \u00ebsht\u00eb portreti i majt\u00eb i perandorit, t\u00eb veshur me veshje ushtarake, me p\u00ebrkrenare n\u00eb form\u00eb rrezesh n\u00eb kok\u00eb dhe rreth tij mbishkrimi: IMP C M AVR PROBVS AVG (Imperator Caesar Marcus Aurelius Probus Pius Felix-Perandori Caesar Marcus Aurelius Probus, i devotsh\u00ebm dhe fatlum).<\/p>\n<p>N\u00eb revers \u00ebsht\u00eb hyji Sol gjysm\u00eblakuriq n\u00eb qerre t\u00eb luft\u00ebs t\u00eb cil\u00ebn e t\u00ebrheqin  kat\u00ebr kuaj (quadriga), i kthyer n\u00eb an\u00ebn e djatht\u00eb duke mbajtur n\u00eb dor\u00eb t\u00eb majt\u00eb nj\u00eb gjethe. Rreth k\u00ebsaj skene \u00ebsht\u00eb mbishkrimi: SOLI INVICTO (Soli Invicto-Diellit t\u00eb Pamposhtur). <\/p>\n<p>Monedha \u00ebsht\u00eb prer\u00eb  n\u00eb Siscia (Sisaku, Kroaci) mes viteve 276-282.<\/p>\n<p>Vendzbulimi: Ulpiana, Municipium Dardanorum, Vendenis (pa specifikim t\u00eb sakt\u00eb t\u00eb vendzbulimit).<\/p>\n<p>Monedhat n\u00eb fjal\u00eb prej argjendi, bronzi dhe prej legurave s\u00eb bronzit, bakrit e argjendit jan\u00eb prer\u00eb gjat\u00eb periudh\u00ebs mes viteve 276 dhe 282 t\u00eb er\u00ebs son\u00eb n\u00eb pun\u00ebtorit\u00eb e ndryshme monedh\u00ebprer\u00ebse provinciale: Siscia (Sisaku i sot\u00ebm n\u00eb Kroaci), Ticinum (Pavia, Itali) dhe  Cyzicus, Mysia (Kapudag, Turqi),  nd\u00ebrsa jan\u00eb gjetur n\u00eb lokalitete t\u00eb ndryshme t\u00eb Kosov\u00ebs: n\u00eb Ulpian\u00eb, Ferizaj dhe n\u00eb disa lokalitete t\u00eb tjera lidhur me t\u00eb cilat nuk jan\u00eb ruajtur t\u00eb dh\u00ebnat, bashk\u00eb me monedhat e tjera t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb sundimit t\u00eb perandorit Probus, t\u00eb cilat gjenden n\u00ebp\u00ebr koleksione private, paraqesin dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr studimin e historis\u00eb, ekonomis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb tjera t\u00eb Dardanis\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, pjes\u00eb e t\u00eb cil\u00ebs ishte Dardania pas pushtimit romak dhe p\u00ebr rolin e kontributin e ilir\u00ebve n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb k\u00ebsaj perandorie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marcus Aurelius Probus ishte nj\u00eb nd\u00ebr perandor\u00ebt romak\u00eb m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm me origjin\u00eb ilire, monedhat e t\u00eb cilit jan\u00eb gjetur n\u00eb lokalitete t\u00eb ndryshme anemban\u00eb Kosov\u00ebs. Ato paraqesin dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr studimin e historis\u00eb, ekonomis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb tjera t\u00eb Dardanis\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, pjes\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":24946,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[215,213],"tags":[],"class_list":["post-24945","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kosove","category-lajme"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v25.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Marcus Aurelius Probus ishte nj\u00eb nd\u00ebr perandor\u00ebt romak\u00eb m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm me origjin\u00eb ilire, monedhat e t\u00eb cilit jan\u00eb gjetur n\u00eb lokalitete t\u00eb ndryshme anemban\u00eb Kosov\u00ebs. Ato paraqesin dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr studimin e historis\u00eb, ekonomis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb tjera t\u00eb Dardanis\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, pjes\u00eb e [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"press7.tv\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/press7.tv\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-02T14:01:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"434\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"gazetar2\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"gazetar2\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\"},\"author\":{\"name\":\"gazetar2\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/5a04a38a23ccdba82f9bd665cd8f9efa\"},\"headline\":\"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb\",\"datePublished\":\"2026-02-02T14:01:13+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\"},\"wordCount\":2265,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif\",\"articleSection\":[\"Kosov\u00eb\",\"Lajme\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\",\"url\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\",\"name\":\"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif\",\"datePublished\":\"2026-02-02T14:01:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif\",\"width\":400,\"height\":434},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.press7.tv\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.news33.tv\/\",\"name\":\"News33.tv Media\",\"description\":\"Media\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.news33.tv\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#organization\",\"name\":\"News33.tv Media\",\"url\":\"https:\/\/www.news33.tv\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo-news33-black.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo-news33-black.png\",\"width\":180,\"height\":37,\"caption\":\"News33.tv Media\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/press7.tv\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/5a04a38a23ccdba82f9bd665cd8f9efa\",\"name\":\"gazetar2\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/litespeed\/avatar\/41975e402c3049d9ddb03adca8f7a883.jpg?ver=1777774395\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/litespeed\/avatar\/41975e402c3049d9ddb03adca8f7a883.jpg?ver=1777774395\",\"caption\":\"gazetar2\"},\"url\":\"https:\/\/www.press7.tv\/?author=8\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv","og_description":"Marcus Aurelius Probus ishte nj\u00eb nd\u00ebr perandor\u00ebt romak\u00eb m\u00eb t\u00eb suksessh\u00ebm me origjin\u00eb ilire, monedhat e t\u00eb cilit jan\u00eb gjetur n\u00eb lokalitete t\u00eb ndryshme anemban\u00eb Kosov\u00ebs. Ato paraqesin dokumente t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr studimin e historis\u00eb, ekonomis\u00eb dhe t\u00eb nj\u00eb varg \u00e7\u00ebshtjesh t\u00eb tjera t\u00eb Dardanis\u00eb dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst edhe t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, pjes\u00eb e [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945","og_site_name":"press7.tv","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/press7.tv","article_published_time":"2026-02-02T14:01:13+00:00","og_image":[{"width":400,"height":434,"url":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif","type":"image\/webp"}],"author":"gazetar2","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"gazetar2","Est. reading time":"1 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945"},"author":{"name":"gazetar2","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/5a04a38a23ccdba82f9bd665cd8f9efa"},"headline":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb","datePublished":"2026-02-02T14:01:13+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945"},"wordCount":2265,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif","articleSection":["Kosov\u00eb","Lajme"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945","url":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945","name":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb - press7.tv","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif","datePublished":"2026-02-02T14:01:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#primaryimage","url":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif","contentUrl":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/27a22c26-0f5b-4e75-b26e-e4fdb1c14d3b.avif","width":400,"height":434},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.press7.tv\/?p=24945#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.press7.tv\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Monedha t\u00eb Probusit me origjin\u00eb ilire t\u00eb gjetura n\u00eb Kosov\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#website","url":"https:\/\/www.news33.tv\/","name":"News33.tv Media","description":"Media","publisher":{"@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.news33.tv\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#organization","name":"News33.tv Media","url":"https:\/\/www.news33.tv\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo-news33-black.png","contentUrl":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/logo-news33-black.png","width":180,"height":37,"caption":"News33.tv Media"},"image":{"@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/press7.tv"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/5a04a38a23ccdba82f9bd665cd8f9efa","name":"gazetar2","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.news33.tv\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/litespeed\/avatar\/41975e402c3049d9ddb03adca8f7a883.jpg?ver=1777774395","contentUrl":"https:\/\/www.press7.tv\/wp-content\/litespeed\/avatar\/41975e402c3049d9ddb03adca8f7a883.jpg?ver=1777774395","caption":"gazetar2"},"url":"https:\/\/www.press7.tv\/?author=8"}]}},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24945"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24947,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24945\/revisions\/24947"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.press7.tv\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}