Irani goditi një anije në Ngushticën e Hormuzit të enjten, duke detyruar një ndalesë në evakuimin e anijeve të bllokuara dhe duke demonstruar aftësinë e tij të vazhdueshme për të kufizuar rrugën ujore kritike, pavarësisht marrëveshjes së arritur javën e kaluar me Shtetet e Bashkuara.
Një zyrtar amerikan i tha CNN-it se anija u sulmua nga një dron iranian, por nuk dha detaje të mëtejshme.
Ndërsa Irani nuk e ka marrë përgjegjësinë, sulmi i së enjtes erdhi disa orë pasi rojet e saj revolucionare paralajmëruan se anijeve do t’u jepej kalim i sigurt vetëm përmes rrugëve iraniane, duke sfiduar pretendimin e administratës Trump se ngushtica është e lirë dhe e hapur përsëri.
Sulmi i ri, i pari i raportuar që kur SHBA dhe Irani ranë dakord javën e kaluar për të punuar drejt një marrëveshjeje paqeje, shkaktoi një rritje të çmimeve globale të naftës dhe erdhi ndërsa Sekretari i Shtetit Marco Rubio u përpoq t’ua shiste marrëveshjen vendeve skeptike të Gjirit.
Anijet u këshilluan të kalonin me kujdes dhe të raportonin aktivitete të dyshimta.
Sulmi e detyroi Organizatën Ndërkombëtare Detare të OKB-së (IMO) të ndalojë misionin e saj për të evakuuar qindra anije dhe më shumë se 11,000 detarë që kanë mbetur të bllokuar në rajonin e Gjirit Persik që nga shpërthimi i luftës.
Misioni i evakuimit filloi vetëm ditët e fundit, pas nënshkrimit të memorandumit të mirëkuptimit midis Washingtonit dhe Teheranit.
Këtë javë, lëvizjet e anijeve në Ngushticën e Hormuzit arritën pikën e tyre më të lartë që nga fillimi i luftës në fund të shkurtit, me të dhënat e “MarineTraffic” që tregojnë 70 kalime të mërkurën.
Irani e sheh kontrollin e rrugës ujore si një pikë kyçe ndikimi në negociata. Të enjten, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike paralajmëroi se kalimi i sigurt do t’u jepet vetëm anijeve përmes rrugëve të deklaruara për Iranin.
Marrëveshja aktuale midis Washingtonit dhe Teheranit përfshin një angazhim për të rihapur rrugën ujore pa taksa për 60 ditë dhe tashmë ka parë SHBA-në të heqë bllokadën e porteve iraniane. Por memorandumi 14-pikësh i jep gjithashtu Iranit një rol formal në mbikëqyrjen e trafikut tregtar përmes Ngushticës së Hormuzit përgjatë Omanit.
Teherani filloi të zbatojë taksa për anijet që dëshirojnë të kalojnë nëpër ngushticë gjatë konfliktit, diçka që administrata Trump është zotuar të mos e lejojë sipas një marrëveshjeje paqeje afatgjatë.
Nënshkrimi i marrëveshjes javën e kaluar pa çmimet globale të naftës të binin në nivelin e tyre më të ulët që nga fillimi i luftës me Iranin.
Memorandumi synon të ndalojë luftimet, të hapë Ngushticën e Hormuzit dhe t’i ofrojë Iranit lehtësim ekonomik në këmbim të një premtimi për të mos zhvilluar kurrë armë bërthamore.
